Nowy raport OECD (Organisation for Economic Co-operation and Development - Organizacja Współpracy Gospodarczej i Rozwoju) pt. "The State of Global Teenage Career Preparation (2025)", oparty na danych z badania PISA 2022 (obejmującym ponad 690 tys. 15-latków z 81 krajów), ujawnia niepokojący trend: co trzeci nastolatek nie ma sprecyzowanych planów zawodowych. I to nie jest tylko kwestia chwilowej niepewności – te indecyzje często przekładają się na słabsze szanse na rynku pracy w przyszłości
Jakie jest źródło problemu?
- Status społeczno-ekonomiczny rodziny często decyduje więcej niż osiągnięcia szkolne – zdolni uczniowie z mniej zamożnych domów rzadziej planują studia niż ich mniej uzdolnieni, ale bogatsi koledzy
- Marzenia o spektakularnych zawodach – ponad połowa uczniów marzy o profesjach: lekarz, inżynier, prawnik i tym podobne – mimo, że te zawody nie odzwierciedlają realnej struktury rynku pracy. Co więcej, część z nich nie planuje kontynuować edukacji po szkole średniej, co jeszcze bardziej utrudnia realizację tych aspiracji.
- Brakuje realnego wsparcia – tylko 45 % uczniów odbyło wizytę w zakładzie pracy lub brało udział w job shadowingu, 35 % poszło na targi pracy, a tyle samo raz skorzystało z praktyki zawodowej
Co można z tym zrobić?
OECD wskazuje, że wcześniejsze i regularne wsparcie w zakresie doradztwa zawodowego może realnie pomóc młodym w znalezieniu swojej ścieżki. To nie tylko teoria – to sprawdzona strategia:
- Spotkania z pracodawcami, wizyty w firmach, programy mentoringowe – to formy kontaktu z rzeczywistym światem pracy, które pomagają budować realistyczne oczekiwania i pewność siebie.
- OECD apeluje o wprowadzenie takich działań wcześniej i systematyczniej, np. poprzez integrację doradztwa zawodowego z programem nauczania i zwiększenie liczby okazji do bezpośredniej interakcji młodzieży z różnymi branżami.
Podsumowanie:
Nastolatki często błądzą – bez wyraźnych planów, bez odpowiedniego wsparcia, a marzenia i rzeczywistość rzadko idą w parze. Natomiast wczesne i praktyczne wsparcie w wyborze ścieżki zawodowej to klucz do lepszej przyszłości.
Jeśli chcesz się dowiedzieć więcej, cały raport OECD jest dostępny na stronie Euroguidance: https://euroguidance.org.pl/aktualnosci/przyszlosc-zawodowa-mlodych
Zapraszamy!
