Akty prawne - Wojewódzki Urząd Pracy w Toruniu

Wydawca treści

Akty prawne Koordynacji zasiłków dla bezrobotnych

Koordynacja systemów zabezpieczenia społecznego w zakresie zasiłków dla bezrobotnych opiera się na rozporządzeniach UE nr 883/2004 i 987/2009, które ustanawiają szczegółowe zasady współdziałania państw. Przepisy te obowiązują na terytorium państw członkowskich UE od 1 maja 2010 r., w Szwajcarii od 1 kwietnia 2012 r., a w państwach EOG (Islandia, Norwegia, Liechtenstein) od 1 czerwca 2012 r. Koordynacja zasiłków dla bezrobotnych została uregulowana w rozporządzeniu podstawowym w art. 10–11 oraz art. 61–65 oraz w rozporządzeniu wykonawczym w art. 10–11 i art. 54–57. W relacjach z Wielką Brytanią okres przejściowy po wystąpieniu został sformalizowany w Umowie o wystąpieniu obowiązującej od 1 lutego 2020 r. do 31 grudnia 2020 r., a dalsze zasady współpracy, w tym koordynacji zabezpieczenia społecznego, uregulowano w Umowie o handlu i współpracy obowiązującej od 1 stycznia 2021 r. Przepisy dotyczące zasiłków dla bezrobotnych w tych umowach mieszczą się w art. 30–36 pierwszej umowy oraz w części drugiej, dziale czwartym (art. 488–492) i w dołączonym Protokole (art. SSC.56–57 i art. SSCI.46) drugiej umowy.

Polska zawarła bilateralne umowy o zabezpieczeniu społecznym z Macedonią (6 IV 2006, art. 21; porozumienie administracyjne 27 VI 2007, art. 17), z Ukrainą (18 V 2012, art. 9; porozumienie 18 V 2012, art. 5), z Turcją (17 X 2017, art. 8; porozumienie 17 X 2017, art. 5), z Mongolią (24 I 2018, art. 9; porozumienie 24 I 2018, art. 5) oraz z Białorusią (13 II 2019, art. 9; porozumienie 2 VI 2020, art. 5), przy czym realizacja umowy z Białorusią jest obecnie utrudniona z powodu braku odpowiedzi ze strony białoruskiej. Teksty wymienionych umów i porozumień administracyjnych są dostępne na stronie internetowej Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej.

Krajowe regulacje w tym zakresie zawiera nowa ustawa o rynku pracy i służbach zatrudnienia z dnia 20 marca 2025 r., obowiązująca od 1 czerwca 2025 r. i zastępująca ustawę z 2004 r.; koordynacja zasiłków dla bezrobotnych została uregulowana w art. 32 ust. 1 pkt 11 lit. a–b, art. 34–36 i art. 38 ust. 1 pkt 15, natomiast zasady nabywania prawa do zasiłku, jego wysokości oraz okresu pobierania określono w art. 218–226 tej ustawy. W procedurze administracyjnej spraw związanych z realizacją tych przepisów stosuje się Kodeks postępowania administracyjnego z dnia 14 czerwca 1960 r.

Funkcja korzysta z technologii sztucznej inteligencji (AI).

W ramach UE/EOG i Szwajcarii

1. Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (rozporządzenie podstawowe)

2. Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009 z dnia 16 września 2009 r. dotyczące wykonywania rozporządzenia (WE) nr 883/2004 (rozporządzenie wykonawcze)

Przepisy powyższe weszły w życie na terenie wszystkich krajów członkowskich Unii Europejskiej z dniem 1 maja 2010 r., od dnia 1 kwietnia 2012 r. obowiązują w Szwajcarii, a od dnia 1 czerwca 2012 r. w krajach EOG, czyli również w Islandii, Norwegii i Liechtensteinie.

Koordynacja zasiłków dla bezrobotnych jest unormowana w art. 10-11 i art. 61-65 rozporządzenia podstawowego oraz w art. 10-11 i art. 54-57 rozporządzenia wykonawczego.

W relacjach z Wielką Brytanią

1. Umowa o wystąpieniu Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej z Unii Europejskiej i Europejskiej Wspólnoty Energii Atomowej

Umowa weszła w życie dnia 1 lutego 2020 r., sformalizowała brexit i wprowadziła okres przejściowy do dnia 31 grudnia 2020 r.

2. Umowa o handlu i współpracy między Unią Europejską i Europejską Wspólnotą Energii Atomowej, z jednej strony, a Zjednoczonym Królestwem Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej, z drugiej strony

Umowa ta reguluje relacje po brexicie, czyli od dnia 1 stycznia 2021 r., oraz opisuje współpracę w wielu dziedzinach, w tym w temacie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.

Przepisy o koordynacji zasiłków dla bezrobotnych znajdują się w art. 30-36 pierwszej z ww. Umów oraz w przypadku drugiej z ww. Umów w jej Części Drugiej, Dziale Czwartym, art. 488-492 i w dołączonym do niej Protokole w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, art. SSC.56-57 i art. SSCI.46.

Umowy dwustronne Polski z Macedonią, Ukrainą, Turcją, Mongolią i Białorusią w zakresie tematu zasiłków dla bezrobotnych

1. Umowa z dnia 6 kwietnia 2006 r. między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Macedonii o zabezpieczeniu społecznym, art. 21, & Porozumienie Administracyjne w sprawie stosowania ww. Umowy, z dnia 27 czerwca 2007 r., art. 17.

2. Umowa z dnia 18 maja 2012 r. między Rzecząpospolitą Polską a Ukrainą o zabezpieczeniu społecznym, art. 9, & Porozumienie Administracyjne w sprawie stosowania ww. Umowy, z dnia 18 maja 2012 r., art. 5.

3. Umowa z dnia 17 października 2017 r. między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Turcji o zabezpieczeniu społecznym, art. 8, & Porozumienie Administracyjne w sprawie stosowania ww. Umowy, z dnia 17 października 2017 r., art. 5.

4. Umowa z dnia 24 stycznia 2018 r. między Rzecząpospolitą Polską a Mongolią o zabezpieczeniu społecznym, art. 9, & Porozumienie Administracyjne w sprawie stosowania ww. Umowy, z dnia 24 stycznia 2018 r., art. 5.

5. Umowa z dnia 13 lutego 2019 r. między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Białorusi o zabezpieczeniu społecznym, art. 9, & Porozumienie Administracyjne w sprawie stosowania ww. Umowy, z dnia 2 czerwca 2020 r., art. 5.

Realizacja tejże Umowy obecnie jest utrudniona, ze względu na brak odpowiedzi Strony białoruskiej na zaproponowane przez Stronę polską procedury.

Teksty powyższych Umów i Porozumień Administracyjnych znajdują się na stronie internetowej Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej tutaj.

Przepisy polskie

1. Ustawa z dnia 20 marca 2025 r. o rynku pracy i służbach zatrudnienia

Ustawa powyższa weszła w życie dnia 1 czerwca 2025 r. i zastąpiła dotychczas obowiązującą Ustawę z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy.

Koordynacja zasiłków dla bezrobotnych została sformalizowana w art. 32 ust. 1 pkt 11 lit. a-b, art. 34-36 i art. 38 ust. 1 pkt 15 nowej Ustawy.

Natomiast przepisy o nabyciu prawa do zasiłku, jego wysokości i okresie jego pobierania są zawarte w art. 218-226 tejże Ustawy.

2. Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego